Niedawno wspominaliśmy kolejną rocznicę śmierci Janiny Lewandowskiej – niezwykłej pilotki, patriotki, artystki. Była jedyną kobietą wśród polskich oficerów zamordowanych w Katyniu wiosną 1940 r. Historię tej niezwykłej osoby opisała autorka Agata Puścikowska w książce pt. „Lotniczka”.

Urodzona 22 kwietnia 1908 roku, początkowo marzyła o scenie i muzyce. Jej życie obrało jednak inny kierunek – ku niebu. Pasja do lotnictwa uczyniła Janinę Lewandowską kobietą wyprzedzającą swoje czasy. Jej życie, pełne marzeń i planów, przerwała II wojna światowa.

22 września 1939 r. trafiła do niewoli sowieckiej. Przebywała w obozie w Ostaszkowie, skąd w listopadzie przeniesiono ją do Kozielska. Zapisała się w pamięci współwięźniów jako „Matka Boska Kozielska” – była symbolem wiary, odwagi i siły ducha. W nieludzkich warunkach potrafiła podtrzymywać innych i dawać nadzieję. Została zamordowana w Lesie Katyńskim – najprawdopodobniej w dniu swoich 32. urodzin.

Jej zwłoki, jako jedne z pierwszych wydobytych z katyńskich dołów śmierci, odnaleziono podczas niemieckich ekshumacji zimą 1943 r. Pracami kierował prof. Gerhard Buhtz z Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu we Wrocławiu. Obecność jednej kobiety wśród tysięcy zamordowanych oficerów była dla Niemców zaskoczeniem, a fakt ten nie został upubliczniony.

Zbrodnia katyńska to nie „22 tys. zabitych” – to konkretni ludzie. Mieli pasje, nadzieje, byli przyszłością narodu. Zamordowano ich, więc straciliśmy jako naród konkretne życia, zdolności, wartości, w każdym jednym człowieku. Janina jest tego przykładem – mówi Agata Puścikowska.

Posłuchaj:

Rozmowę prowadził ks. Rafał Kowalski.