Generałowie w epoletach. Patriotyzm, ambicja czy pragmatyzm?
18 listopada 2026
fot. Radio Rodzina
Co kazało młodym Polakom z początku XIX wieku wiązać życie z mundurem? Czy służba w armii pod rosyjskim berłem po upadku Napoleona była zdradą ideałów, czy sposobem na ocalenie polskiego wojska? W „Herbatce z Naukowcem” rozmawiamy z Damianem Drzazgą, doktorantem historii Uniwersytetu Wrocławskiego, który bada losy polskich generałów z epoki napoleońskiej i czasów Królestwa Polskiego.
Skąd u młodego historyka taka słabość do epoki napoleońskiej? Rozmawiamy o tym, co przyciąga Damiana Drzazgę do tematu i jak zaczęła się jego naukowa droga. I gwarantujemy – zaskoczy to Was!
Rozmawiamy o Księstwie Warszawskim. Przez osiem lat Polacy mają własną armię walczącą u boku Napoleona. Pytamy, kim są ludzie, którzy w niej awansują na najwyższe stopnie, z jakich środowisk się wywodzą i co nimi kieruje: patriotyzm, osobista ambicja czy zwykły pragmatyzm.
Sporo miejsca poświęcamy źródłom. Nasz gość pisał o majorze Antonim Downarowiczu, który w 1807 roku pisał listy spod oblężonego Gdańska. W jednym z nich znajduje się zdanie „Nie więcej jak powinność robimy naszą”. Rozmawiamy o tym, co takie osobiste zapiski mówią o ludziach tamtej epoki i czego nie znajdziemy w podręcznikach.
Kolejny przełom to rok 1815. Napoleon jest pokonany, powstaje Królestwo Polskie, a jego królem zostaje car. Pytamy, jak odnajdują się w nowej rzeczywistości weterani, którzy jeszcze niedawno szli na Moskwę. Czy to zdrada ideałów, czy rozsądny wybór, który pozwala zachować polskie wojsko?
Rozmawiamy także o projekcie badawczym finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki, poświęconym generałom Królestwa Polskiego z lat 1815–1830. Dlaczego ten okres, położony między Księstwem Warszawskim a powstaniem listopadowym, pozostaje białą plamą w badaniach?
Na koniec pytamy, po co dziś znać losy tych ludzi. Czy ich wybory między lojalnością, ambicją i sprawą narodową mówią coś również nam, współczesnym?
Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy.
POSŁUCHAJ:
Audycja powstaje we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim.
Rozmawia Łukasz Ligorowski.