Dziś opowiemy o odbudowie Wrocławia po 1945 r., ikonach wrocławskiej architektury, anegdotach związanych z ich powstawaniem, zasłużonych architektach i architektkach.

Wrocław po 1945 roku był miastem w ruinie. Oblężenie Festung Breslau pozostawiło morze gruzów – zniszczonych zostało blisko 70 procent, a w zachodnio-południowej części miasta skala zniszczeń była jeszcze większa. Wypalone kamienice, zawalone mosty, zrujnowane kościoły – to był krajobraz, z którym musieli zmierzyć się nowi mieszkańcy Wrocławia. Odbudowa była ogromnym przedsięwzięciem inżynieryjnym.

Pierwsze lata powojenne to czas zabezpieczania ruin i odbudowy najważniejszych zabytków – Ratusza, Ostrowa Tumskiego czy Uniwersytetu Wrocławskiego. Jednak równolegle rodziła się nowa architektura. W latach 50. swoje piętno odcisnął socrealizm – monumentalny, symetryczny, podporządkowany ideologii. Kościuszkowska Dzielnica Mieszkaniowa (KDM) czy niektóre powojenne osiedla do dziś przypominają o tym okresie, są jednak wizytówką miasta.

Po odwilży do głosu doszedł modernizm – lżejszy, funkcjonalny, otwarty na światowe trendy. Powstają charakterystyczne osiedla z wielkiej płyty, ale też śmiałe realizacje indywidualne. Symbolem powojennej nowoczesności stał się „Manhattan” przy placu Grunwaldzkim – zespół wysokich punktowców projektu Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak, który do dziś budzi emocje. Inną ikoną jest budynek Trzonolinowca – eksperymentalna konstrukcja zawieszona na stalowych linach, dowód odwagi i ambicji wrocławskich architektów.

Emisja 19 lutego po godz. 20:00.

Gościem programu jest Damian Samulewicz z Centrum Historii Zajezdnia.

Cz. 1.

Cz. 2.

Cz. 3.

Cz. 4.

Cz. 5.

Rozmawiała red. Daria Detlaf.

Powyżej: Niezrealizowany projekt konkursowy zabudowy Osi Placu Grunwaldzkiego, autor arch. Teodor Teodorowicz-Todorowski, 1951 (źródło: Muzeum Architektury we Wrocławiu).

Powyżej: Wydział Mechaniczny Politechniki Wrocławskiej, autor arch. Andrzej Frydecki, 1949 (źródło: Muzeum Architektury we Wrocławiu).

Powyżej: Zniszczenia powojenne we Wrocławiu, ul. Legnicka (okolice pl. Strzegomskiego). Fot. Krystyna Gorazdowska, 1945 (źródło: Muzeum Architektury we Wrocławiu).