Nadużywamy antybiotyków. Eksperci ostrzegają przed rosnącą lekoopornością

fot. Małgorzata Sagan/USK we Wrocławiu

Antybiotyk nie jest lekiem na każde przeziębienie. Niewłaściwe stosowanie tych leków, przyjmowanie ich bez wskazań, w nieodpowiedniej dawce lub przez zbyt długi czas sprzyja narastaniu antybiotykooporności. W konsekwencji zakażenia bakteryjne mogą być coraz trudniejsze, a czasem nawet niemożliwe do skutecznego leczenia. Odpowiedzialne stosowanie antybiotyków przypominają specjaliści z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

Z okazji Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach oraz Światowego Tygodnia Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe USK przygotował działania edukacyjne skierowane zarówno do personelu medycznego, jak i pacjentów. Obejmują one m.in. materiały dla lekarzy i pielęgniarek oraz ulotki dla rodziców.

– W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu przygotowano dla pacjentów konsultacje i działania edukacyjne – mówi dr n. farm. Olga Fedorowicz, kierownik Działu Farmacji Klinicznej USK, wojewódzki konsultant w dziedzinie farmacji klinicznej.

– Antybiotyki są lekami, które powinny być stosowane pod kontrolą – dodaje dr Olga Fedorowicz

– W przypadku podejrzenia infekcji bakteryjnej pomocne może być badanie mikrobiologiczne, które pozwala ustalić, co jest przyczyną zakażenia i jak je leczyć – mówi Agata Chalasiewicz, diagnosta laboratoryjny, mikrobiolog medyczny.

Nie każde zakażenie wymaga takiego leczenia, a antybiotyki nie działają na wirusy wywołujące m.in. przeziębienie, grypę czy COVID-19. – Jedną z podstawowych zasad jest stosowanie antybiotyków wyłącznie wtedy, gdy istnieją do tego wskazania – dodaje Agata Chalasiewicz.

Mikrobiolog zwraca także uwagę na stosowanie probiotyków i ich wpływ na mikroorganizmy obecne w organizmie. – Warto pamiętać, że probiotyki że to też są żywe drobnoustroje – tłumaczy mikrobiolog.

Eksperci przypominają, że pacjent również ma wpływ na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza i niewprowadzanie samodzielnych zmian w leczeniu.

– Jeżeli nadużywamy antybiotyków to osłabiamy swój organizm – dodaje Agata Chalasiewicz.

Skutki niewłaściwego stosowania antybiotyków są widoczne w szpitalach. Bakterie mogą nabywać oporność na leki, które wcześniej skutecznie je zwalczały. W efekcie możliwości leczenia kolejnych zakażeń stają się coraz bardziej ograniczone.

Na ten problem zwraca uwagę Jarosław Drobnik, naczelny epidemiolog Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

– Rosnąca lekooporność jest jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny – mówi prof. Jarosław Drobnik.

Racjonalna antybiotykoterapia nie oznacza rezygnacji z leczenia, gdy jest ono konieczne. Chodzi o to, by antybiotyk podawać we właściwym momencie, dobrać odpowiedni preparat i dawkę, a następnie kontrolować skuteczność terapii.

Najważniejsze zasady są proste: nie przyjmować antybiotyków bez wskazań lekarza, nie wykorzystywać leków pozostałych po wcześniejszej terapii i nie zmieniać samodzielnie dawki ani czasu leczenia. W przypadku zaleconej kuracji należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza.

Antybiotyki pozostają jednym z najważniejszych narzędzi współczesnej medycyny, ale ich skuteczność nie jest dana raz na zawsze. Odpowiedzialne stosowanie tych leków ma znaczenie nie tylko dla konkretnego pacjenta, lecz także dla ograniczania narastającej lekooporności.


Od 18 do 24 listopada 2026 r. obchodzony jest Światowy Tydzień Wiedzy o Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe (WAAW). Tegoroczna kampania realizowana jest pod hasłem: „Jedno zdrowie, jedno działanie: zapobiegaj AMR już teraz”.

Skontaktuj się z redakcją Radia Rodzina!

Skontaktuj się z redakcją Radia Rodzina!

71 322 20 22 studio@radiorodzina.pl