Zbiory Muzeum Narodowego we Wrocławiu wzbogaciły się o wyjątkowe dzieło: „Portret sześcioletniej Bożeny Steinborn” autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza – Witkacego, jednej z najbardziej wyrazistych i niepokornych osobowości polskiej kultury XX wieku. To dar sportretowanej kobiety, dziś zasłużonej dla Wrocławia i Polski historyczki sztuki.

Praca powstała w 1936 roku w warszawskiej siedzibie „Firmy Portretowej S.I. Witkiewicz” przy ul. Brackiej 23 m. 42. Była częścią większego, rodzinnego zamówienia obejmującego portrety rodziców oraz dwóch córek warszawskich Steinbornów. W 1990 roku część tych realizacji pokazano w Muzeum Narodowym w Warszawie; znalazły się tam oba wizerunki dziewczynek i dwa portrety ojca, Adama Steinborna. Sygnatura na portrecie Bożeny pozwala precyzyjnie określić wiek modelki.

– Dzieło zostało ofiarowane nam z potrzeby serca. Bohaterką obrazu jest 5,5-letnia Bożenka, później dr Bożena Steinborn związana z Muzeum Narodowym we Wrocławiu – mówi dyrektor instytucji, prof. Piotr Oszczanowski.

Portret wykonany został w technice mieszanej, typowej dla „Firmy”: ołówkiem i pastelami na papierze o ciemnobeżowym tonie. Oznaczenia wskazują, że portret powstał bez użycia alkoholu i środków odurzających, przy herbacie. Litery (T.B.+E) informują o typie wizerunku, stosowanym często w portretach dzieci, zakładającym względną wierność rysunku przy zachowaniu indywidualnego wyrazu twarzy.

– To już piąty obraz Witkacego w zbiorach naszego muzeum. Ma on rozbudowaną sygnaturę – podkreśla Justyna Chojnacka z Działu Grafiki i Rysunku XX i XXI w. Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Z Muzeum Narodowym (dawniej Śląskim) we Wrocławiu dr Bożena Steinborn związana była od początku 1952 roku. Pracy muzealnej uczyła się we wszystkich jej rodzajach: od młodszego asystenta w dziale oświatowym, poprzez wieloletnie prowadzenie działu malarstwa, do aktywności jako wicedyrektorka we wrocławskim (do 1983 r.) i warszawskim (do 1990 r.) Muzeach Narodowych.

Podarowany obraz niesie sens wykraczający poza rangę artystyczną. To dzieło jednego z kluczowych twórców polskiego XX wieku, a zarazem osobisty ślad biografii, w którym splata się historia konkretnej osoby z dziejami instytucji. Portret kilkuletniej dziewczynki wrócił do Muzeum Narodowe we Wrocławiu, miejsca, z którym związała znaczną część swojej drogi zawodowej. Gest Bożeny Steinborn można odczytać jako wyraz trwałej relacji z muzeum.

Obraz prezentowany będzie w oddziale MNWr – Pawilonie Czterech Kopuł.

Fot. mat. pras. / Arkadiusz Podstawka