Czy pisarz może wyczuć nadchodzący konflikt wcześniej niż analityk wywiadu? W „Herbatce z Naukowcem” rozmawiamy z prof. Moniką Wolting z Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego o projekcie „Cassandra”, wojnie w Afganistanie widzianej oczami niemieckich pisarzy, powieściach o klimacie i o tym, po co nam dziś badanie literatury.

Zaczynamy od tematu, który brzmi jak scenariusz filmu. W projekcie „Cassandra” literaturoznawcy pomagają przewidywać konflikty i kryzysy, a ich analizy trafiają do wojskowych i NATO. Pytamy, jak germanistka z Wrocławia znalazła się w takim zespole i na czym polega ta praca. Zastanawiamy się, czy pisarze mają „szósty zmysł”, czy po prostu słuchają ludzi, których nikt inny nie słucha. Nie unikamy też pytania, które podsuwa sama nazwa projektu: czy politycy rzeczywiście słuchają literaturoznawców, czy podobnie jak w micie o Kasandrze ostrzeżenia trafiają w próżnię?

Poświęcamy też czas wojnie w Afganistanie. Prof. Wolting jest autorką książki o tym, jak niemiecka literatura opisuje tę misję. Niemieccy żołnierze walczyli daleko od domu, a społeczeństwo w kraju wolało o tym nie myśleć. Pytamy, co literatura powiedziała o tej wojnie i o żołnierzach wracających do domu, czego nie powiedziały media.

Rozmawiamy także o klimacie. Gościni zajmuje się climate fiction i nature writing, czyli pisaniem z doświadczenia natury, w którym bohaterami bywają na przykład pszczoły. Sprawdzamy, co powieść może zrobić dla sprawy klimatu, czego nie zrobi nawet najlepszy raport naukowy. Pytamy też o utopie i dystopie. Dlaczego współcześni pisarze chętniej malują czarne scenariusze niż obraz dobrej przyszłości? Czy to moda, znak czasów, a może po prostu zapomnieliśmy, jak pisać utopie?

Mówimy również o budowaniu mostów między literaturą polską i niemiecką, za które prof. Wolting otrzymała wyróżnienie za zasługi dla pojednania. Jak wygląda dziś ta wymiana i co Niemcy czytają z polskiej literatury, a co my z niemieckiej? Na koniec stawiamy pytanie, które humaniści słyszą często: „po co to komu?”. Gościni ma minutę, żeby przekonać sceptyka, że badanie literatury realnie wpływa na świat poza uniwersytetem.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!

POSŁUCHAJ:

Audycja powstaje we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim.

Rozmawia Łukasz Ligorowski.