W kolejnej audycji „Wakacje na Dolnym Śląsku”zabieramy słuchaczy na Dolnośląski Szlak Sakralny. Odwiedzimy kościół św. Marcina na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu, katedrę w Świdnicy, pocysterskie Opactwo w Krzeszowie i Henrykowie oraz kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze.
Dolnośląskie kościoły i klasztory to perły architektury. Świątynie łączą m.in. gotycki i barokowy styl z polską historią. Opowiadają o dawnych władcach regionu i zakonnikach. Niejednokrotnie stoją na szlaku Via Sacra, czyli szlaku łączącym Polskę, Niemcy oraz Czechy.
– Świątynie Dolnego Śląska to legitymacja wielokulturowości i tradycji religijnej tego obszaru – podkreśla dr Arkadiusz Muła, historyk sztuki, dyrektor Centrum Witelona w Legnicy i znawca dziedzictwa kulturowego Dolnego Śląska. Jako przykład wskazuje m.in. wrocławską Dzielnicę Czterech Świątyń, gdzie obok kościołów katolickich i ewangelickich znajduje się synagoga.
Szczególne miejsce na sakralnej mapie regionu zajmują Kościoły Pokoju, wzniesione po zakończeniu wojny trzydziestoletniej na mocy traktatu westfalskiego. Zachowane do dziś świątynie w Jaworze i Świdnicy zostały wpisane w 2001 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Historyk zwraca uwagę także na mniej znane zabytki. W romańskim kościele w Świerzawie, położonym na terenie Krainy Wygasłych Wulkanów, zachowały się malowidła z około 1300 roku.
W tym samym kościele znajduje się – jak mówi dr Arkadiusz Muła – najstarszy znany wizerunek chusty św. Weroniki.
POSŁUCHAJ
Ocalały świadek po piastowskim zamku
Kościół św. Marcina we Wrocławiu to mały gotycki kościółek na Ostrowie Tumskim, który powstał w XIII wieku. To jedyna zachowana część dawnego piastowskiego zamku. W okresie międzywojennym świątynia służyła polskiej Polonii. Mówi Andrzej Kofluk – przewodnik miejski.
Na świątyni znajduje się tablica upamiętniająca Prawdy Polaków spod Znaku Rodła.
Kościół jest miejscem spotkań wrocławskich artystów. Organizowane są tu wydarzenia kulturalno-religijne.
Ostrów Tumski we Wrocławiu to serce religijne regionu. Znajdziemy tu m.in. katedrę św. Jana Chrzciciela, Kościół św. Bartłomieja i św. Krzyża, a także najstarszy w pełni zachowany budynek w mieście – romański kościół św. Idziego.
POSŁUCHAJ
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze
To wyjątkowa świątynia, która jest perłą historii i sztuki. Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze to dawny ewangelicki Kościół Łaski Cesarskiej Pod Krzyżem Chrystusa – największy z sześciu śląskich Kościołów Łaski. Wzniesiony w latach 1709–1718 według projektu Martina Frantza, zachwyca monumentalną bryłą na planie krzyża greckiego, kopułą i czterema wieżyczkami.
Mówi Henryk Dąbkiewicz, przewodnik po kościele i autor publikacji.
Wnętrze kościoła kryje bezcenne freski Felixa Antona Schefflera i Johanna Franza Hoffmanna, a świątynia słynie z potężnych organów Schlag & Söhne z 1906 roku – największego zachowanego instrumentu tej firmy, liczącego ponad 4500 piszczałek. W sierpniu organizowany jest tu Festiwal Muzyki Organowej.
Świątynię otacza park z 19 barokowymi kaplicami grobowymi jeleniogórskiego patrycjatu – pamiątka czasów, gdy miasto bogaciło się na handlu lnem.
POSŁUCHAJ:
Opactwo Cystersów w Henrykowie i Klasztor Księgi Henrykowskiej
Opactwo w Henrykowie to zabytkowy, pocysterski zespół klasztorny z kościołem Wniebowzięcia NMP i św. Jana we wsi Henryków, w gminie Ziębice. Jest to jedno z najokazalszych i najpiękniejszych założeń barokowych na Śląsku, miejsce powstania Księgi Henrykowskiej – zabytku piśmiennictwa polskiego
Mówi Danuta Sobecka, przewodnik po kompleksie w Henrykowie.
Szlak cysterski na Dolnym Śląsku jest przykładem nie tylko duchowej, ale i kulturowej oraz gospodarczej spuścizny zakonu. Cystersi osiedlili się na tym terenie już w XII wieku, a ich opactwa w Lubiążu, Trzebnicy, Henrykowie i Kamieńcu Ząbkowickim to prawdziwe skarby architektury barokowej. W Krzeszowie, na końcu szlaku, znajduje się jedno z najważniejszych barokowych opactw w Europie, którego wnętrza zdobią freski Michaela Willmanna.
POSŁUCHAJ:
Pocysterskie Opactwo w Krzeszowie
Innym pocysterskim opactwem na Dolnym Śląsku jest kompleks w Krzeszowie. Naszym przewodnikiem po bazylice i sanktuarium św. Józefa będzie ks. Łukasz Langenfeld, proboszcz parafii.
Choć sama bazylika imponuje wielkością i zdobieniami, to jej największym skrabem jest mała ikona Matki Bożej Łaskawej., która od wieków słynie z wielu łask. Wizerunek Maryi w 1426 r w wyniku najazdu Husytów zaginął. Został odnaleziony dopiero 18 grudnia 1622 r.
Po lewej stronie od bazyliki krzeszowskiej znajduje się sanktuarium św. Józefa.
O sanktuarium opowiada ks. Łukasz Langenfeld.
Sanktuarium znane jest jako Śląska Kaplica Sykstyńska. Każdy skrawek ścian i sufitu wypełniają feski autorstwa śląskiego Rembrandta, czyli Michaela Willmanna. Co ciekawe, w świątyni nie jest potrzebne żadne źródło światła.
Do odwiedzenia i przeżycia Krzeszowa zaprasza ks. Łukasz Langenfeld.
POSŁUCHAJ:
Bazylika krzeszowska
Sanktuarium św. Józefa
Katedra w Świdnicy
Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy to gotycki kościół, który stanowi jeden z najważniejszych zabytków miasta. Choć przez jej ułożenie z zewnątrz może nie wydawać się bardzo duża, to w rzeczywistości jest ona jednym z największych kościołów na Śląsku. Natomiast jej wieża jest szóstą co do wielkości w Polsce.
O wyjątkowości tej świątyni opowiada Mariusz Barcicki, przewodnik.
Wnętrze katedry kryje w sobie coś, czego nie znajdzie się w żadnym innym kościele w tej części kontynentu.
O tym, dlaczego podczas wizyty w Świdnicy warto zajrzeć do jej głównego kościoła mówi Mariusz Barcicki.
Świdnicka katedra w 2017 roku została wpisana na listę Pomników Historii. W tym samym czasie na tą listę trafił też kościół pokoju znajdujący się w tym mieście. Jednak, co ciekawe, Świdnica jest jedynym miastem w Polsce, które ma dwa kościoły wpisane na listę Pomników Historii odrębnie.
POSŁUCHAJ:
Przez całe wakacje zapraszamy do wspólnego odkrywania Dolnego Śląska na antenie Radia Rodzina. Cykl „Wakacje na Dolnym Śląsku” to nie tylko przewodnik po najciekawszych atrakcjach regionu, ale także inspiracja do własnych podróży, zarówno tych zaplanowanych, jak i spontanicznych. Audycje będą emitowane przez całe wakacje (w każdy weekend), zachęcając do poznawania miejsc, które często znajdują się tuż za rogiem, a potrafią pozytywnie zaskoczyć nawet mieszkańców Dolnego Śląska.
Materiał przygotowały: Patrycja Jenczmionka, Natalia Wójcik, Daria Detlaf, Ilona Baran.
Audycja powstaje we współpracy z Dolnośląską Organizacją Turystyczną.