W 44. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego Instytut Pamięci Narodowej zaprasza mieszkańców Dolnego Śląska do udziału w ogólnopolskiej akcji „Zapal Światło Wolności”. Wystarczy o godz. 19.30 zapalić świecę w oknie w domu. Zachęcamy także do wzięcia udziału w wydarzeniach organizowanych w różnych miejscowościach Dolnego Śląska dla uczczenia pamięci ofiar stanu wojennego.
Obchodzony 13 grudnia Dzień Pamięci Ofiar Stanu Wojennego jest wyrazem hołdu wobec ofiar komunistycznych represji, a jednocześnie wyrazem solidarności z tymi, którzy mieli wówczas odwagę sprzeciwić się reżimowi. Jako polskie święto został ustanowiony w 2002 roku decyzją Sejmu RP poprzez aklamację.
– Wprowadzenie stanu wojennego było bardzo dużą, skomplikowaną, zaplanowaną operacją – mówi dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor IPN we Wrocławiu.
Większość Polaków dowiedziała się o fakcie ze środków przekazu masowego, tj. telewizji i radia.
Dekrety o wprowadzeniu stanu wojennego były bezprawne, a ogłoszenie w Dzienniku Ustaw nastąpiło dopiero 17 grudnia 1981 r.. Dzień wcześniej doszło do masakry robotników w Kopalni „Wujek”. W manifestacjach we Wrocławiu w 1982 r. zginął Kazimierz Michalczyk. Mówi się o ok. stu ofiarach śmiertelnych w całej Polsce, zaznacza historyk.
Idea akcji „Światła Wolności” nawiązuje do symbolicznego gestu z grudnia 1981 roku, kiedy – w odpowiedzi na dramatyczne wydarzenia w ogarniętej stanem wojennym Polsce – prezydent USA Ronald Reagan oraz papież Jan Paweł II zaapelowali do mieszkańców wolnego świata o zapalenie świec w oknach. Miał to być znak wsparcia i sprzeciwu wobec działań władz komunistycznych w Polsce. „Niech płomień milionów świec w amerykańskich domach będzie świadectwem, że światła wolności nie uda się zgasić” – mówił wówczas prezydent Ronald Reagan. Świece rozbłysły wtedy m.in. w Białym Domu w Waszyngtonie oraz w Pałacu Apostolskim w Watykanie. Nie zabrakło także reakcji w Polsce – wielu Polaków uczyniło podobnie, wyrażając w ten sposób swoją nadzieję i determinację.
Na Dolnym Śląsku „Światło Wolności” zapłonie w wielu miejscach, m.in. we Wrocławiu, Oleśnicy, Trzebnicy, Lubinie i Jeleniej Górze.
Źródło: IPN we Wrocławiu – zdjęcia z obchodów 2024
Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu
- 4–12 grudnia, Wrocław, Świdnica, Wołów, Brzezia Łąka – cykl warsztatów dla młodzieży szkolnej „Wyszedłem po słońce. Emil Barchański – najmłodsza ofiara stanu wojennego” oraz prelekcji dot. stanu wojennego (prowadzenie: pracownicy OBEN we Wrocławiu);
- 11–14 grudnia, Strzelin, Świdnica, Jelenia Góra, Legnica, Lubin, Wałbrzych, Bolesławiec, Głogów, Polkowice, Oleśnica – uroczystości upamiętniające ofiary stanu wojennego, złożenie kwiatów przy ponad 20 pomnikach i tablicach, akcja „Zapal Światło Wolności”;
- 12 grudnia, godz. 17.00, Polkowice – koncert „Piosenki internowanych w nowym brzmieniu” przygotowany przez Biuro Wydarzeń Kulturalnych (kościół Matki Boskiej Łaskawej w Polkowicach, ul. Wojska Polskiego 7);
- 13 grudnia, godz. 18.00, Wrocław – główne uroczystości upamiętniające ofiary stanu wojennego. Msza w katedrze św. Jana Chrzciciela, udział w akcji „Zapal Światło Wolności”;
- 16 grudnia, godz. 18.00, Bolesławiec – koncert upamiętniający ofiary stanu wojennego – śpiew: Roman Kowalczyk, gitara: Krzysztof Żesławski (Gminne Centrum Kultury w Bolesławcu).