Co kryje się pod powierzchnią Dolnego Śląska? Zabytkowe kopalnie, tajemnicze sztolnie, jaskinie i podziemne trasy turystyczne – to miejsca, które warto odwiedzić podczas wakacyjnych podróży. W kolejnym odcinku audycji „Wakacje na Dolnym Śląsku” odwiedzimy cztery obiekty należące do Szlaku Tajemniczych Podziemi.
Zajrzymy do dzikiej Jaskini Radochowskiej w Górach Złotych, podziemnej trasy turystycznej w Bystrzycy Kłodzkiej, „Zaginionego Laboratorium Hitlera” w Kamiennej Górze oraz owianych tajemnicą Sztolni Walimskich, będących częścią nazistowskiego projektu „Riese”.
Na Dolnośląskim Szlaku Tajemniczych Podziemi jest 15 atrakcji. Mówi Elwira Myśliwy – koordynator Szlaku Tajemniczych Podziemi z ramienia DOT.
Jaskinia Radochowska
Ponad 500 metrów korytarzy, brak barierek i elektrycznego oświetlenia oraz historia sięgająca połowy XVIII wieku – Jaskinia Radochowska w Górach Złotych od kilku lat systematycznie wraca na mapę atrakcji Ziemi Kłodzkiej. Pod względem długości jest drugą jaskinią w Polsce, a mimo rosnącej popularności wciąż zachowała swój dziki charakter.
Jaskinia znajduje się we wnętrzu góry Bzowiec, na wysokości około 700 metrów nad poziomem morza, w Górach Złotych, niedaleko Radochowa i Lądka-Zdroju. O obiekcie opowiada Natalia Wellmann-Piotrowicz, która prowadzi go wraz z mężem.
– Pierwsze pisemne wzmianki o jaskini pochodzą z 1757 roku – mówi Natalia Wellmann-Piotrowicz.
Namulisko znajdujące się w jaskini okazało się cennym materiałem naukowym. Znaleziono w nim szczątki zwierząt żyjących na tych terenach w plejstocenie, m.in. niedźwiedzia jaskiniowego, lwa jaskiniowego oraz lamparta datowanego na około 40 tysięcy lat.
Podziemna Trasa Turystyczna w Bystrzycy Kłodzkiej
Podziemna Trasa Turystyczna w Bystrzycy Kłodzkiej to wyjątkowy labirynt historycznych piwnic dawnego browaru i mrocznych cel więziennych. Ta atrakcja pozwala turystom zejść pod powierzchnię ziemi i odkrywać wielowiekowe tajemnice mieszczańskiego życia oraz dawnego rzemiosła.
Na terenie porozbiórkowym po byłym więzieniu i w rejonie ulicy Kupieckiej zaczęły ujawniać się coraz częściej zapadliska, które jednoznacznie świadczyły o istnieniu w podłożu nieznanych dotychczas wyrobisk podziemnych – przybliża Grzegorz Szczygieł, przewodnik sudecki.
O swoich wrażeniach opowiedzieli nam także turyści.
Kompleks połączonych piwnic i dawnych pomieszczeń produkcyjnych tworzy unikatową trasę turystyczną. Nowoczesne aranżacje i historyczne wnętrza pozwalają poznać historię miasta i dawnego rzemiosła.
Kopalnia św. Jan w Krobicy
Podziemna Trasa Turystyczna Kopalnia św. Jan w Krobicy to jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych ośrodków górnictwa kruszcowego w Sudetach. Zwiedzanie prowadzące przez dwie zabytkowe sztolnie pozwala przenieść się w czasie do XVI wieku, kiedy to w sercu Gór Izerskich poszukiwano cennej cyny oraz kobaltu, mówi Piotr Fościak, jeden z przewodników po kopalni św. Jan.
Historia nie jest tu tylko opowieścią – doświadcza się jej bezpośrednio poprzez surowe, ręcznie wykute chodniki, łącząc w ten sposób poznawanie dziedzictwa z edukacją i elementami przygody. Najmłodsi i całe rodziny mogą skorzystać z warsztatów alchemicznych czy podziemnego „escape roomu”.
Kopalnia św. Jan świętuje w tym roku jubileusz 450-lecia od uruchomienia! Odwiedźcie to miejsce, by poczuć niesamowity klimat i poznać lepiej historię naszego regionu.
Projekt ARADO w Kamiennej Górze – zaginione laboratorium Hitlera
Pod Kamienną Górą wciąż kryje się niecały kilometr podziemi udostępnionych turystom – i znacznie więcej korytarzy, do których wstęp jest zamknięty. To pozostałość po wydziale inżynieryjnym firmy Arado Flugzeugwerke GmbH, przeniesionym tu w latach 40. XX wieku z głębi III Rzeszy.
Podziemna Trasa Turystyczna Arado od 2012 roku opowiada tę historię, łącząc rekonstrukcję historyczną, oryginalne eksponaty i wciąż nierozwiązane zagadki, jak choćby sztuczny zawał blokujący jeden z tuneli. O podziemiach opowiada Maciej Regewicz, menadżer Projektu Arado, pasjonat historii Dolnego Śląska i regionalista kierujący Podziemną Trasą Turystyczną Arado w Kamiennej Górze.
Jednym z najbardziej intrygujących miejsc na trasie jest tunel niedostępny dla turystów. Jak twierdzi przewodnik, w całości zachował oryginalną konstrukcję z czasów II wojny światowej i prowadzi bezpośrednio do dawnych zakładów Grunfelda.
Centralnym punktem trasy jest jedyna w Polsce makieta samolotu Arado E.555 – bombowca dalekiego zasięgu, który nigdy nie wzbił się w powietrze, ale według planistów III Rzeszy miał być teoretycznie zdolny do przenoszenia broni atomowej.
Sztolnie Walimskie, czyli kompleks Rzeczka
Tajemnicze podziemia w Górach Sowich od lat budzą zainteresowanie turystów i miłośników historii II wojny światowej. Kompleks Rzeczka, znany również jako Sztolnie Walimskie, jest jednym z siedmiu obiektów projektu „Riese”, realizowanego w tym rejonie oraz w okolicach Wałbrzycha. O tym, czym był projekt „Riese”, opowiada Marcin Pasek, przewodnik po Sztolniach Walimskich.
Nie wiadomo, kiedy rozpoczęto budowę poszczególnych tuneli. Źródła wskazują jednak, że prace związane z projektem „Riese” rozpoczęły się jesienią 1943 roku.
Wokół projektu „Riese” i podziemnych tuneli przez dziesięciolecia narosło wiele mitów, które dziś można weryfikować dzięki odnalezionym dokumentom archiwalnym. Marcin Pasek zaznacza, że obiekty naziemne projektu „Riese” miały stanowić kwatery dla władz niemieckich, natomiast podziemia miały być schronami lotniczymi. Dzięki dokumentom wiadomo również, jak miały wyglądać ukończone tunele.
Turyści mogą zwiedzać cztery z siedmiu obiektów stworzonych w ramach projektu „Riese”. Są to Rzeczka, Osówka, Włodarz i podziemia Zamku Książ. Marcin Pasek opowiada, czym podziemia w Walimiu wyróżniają się na tle pozostałych obiektów.
Odwiedzając podziemne kompleksy „Riese”, należy pamiętać o ludziach, którzy pracowali przy ich budowie. Do drążenia tuneli wykorzystywano pracę przymusową jeńców wojennych i więźniów obozów pracy. Pamięć o nich jest jednym z ważniejszych elementów zwiedzania kompleksu Rzeczka. Wystawy i multimedialne ekspozycje poświęcone są więźniom oraz robotnikom przymusowym, którzy pracowali w skrajnie trudnych warunkach. Dzięki temu Sztolnie Walimskie są dziś nie tylko atrakcją turystyczną, ale również miejscem edukacji i pamięci o ofiarach II wojny światowej.
Zanim ruszycie w drogę
Wszystkie cztery obiekty można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem. W podziemiach – niezależnie od pory roku – panuje niska temperatura, dlatego warto zabrać ciepłą odzież i pełne, wygodne obuwie.
Dawne kopalnie, jaskinie, miejskie piwnice i poniemieckie sztolnie tworzą dziś unikatową sieć podziemnych atrakcji, którą Dolnośląska Organizacja Turystyczna połączyła w Szlak Tajemniczych Podziemi.
O tajemnicach ukrytych pod powierzchnią regionu – Jaskini Radochowskiej, podziemiach Bystrzycy Kłodzkiej, Kopalni św. Jan w Krobicy, „Zaginionym Laboratorium Hitlera” w Kamiennej Górze oraz Sztolniach Walimskich – usłyszycie w kolejnym odcinku audycji „Wakacje na Dolnym Śląsku” na antenie Radia Rodzina. Emisja odbędzie się 1 i 2 sierpnia od godz. 12:10.
Przez całe wakacje zapraszamy do wspólnego odkrywania Dolnego Śląska na antenie Radia Rodzina. Cykl „Wakacje na Dolnym Śląsku” to przewodnik po najciekawszych atrakcjach regionu i inspiracja do rodzinnych oraz indywidualnych podróży. Audycje emitowane są w każdy wakacyjny weekend i zachęcają do odkrywania miejsc, które często znajdują się tuż za rogiem, a potrafią zaskoczyć nawet mieszkańców Dolnego Śląska.
Harmonogram audycji (godziny przybliżone):
Godz. 12:10 Rozmowa z koordynatorką Szlaku Tajemniczych Podziemi,
Godz. 12:30 Jaskinia Radochowska
Godz. 13:10 Sztolnie Walimskie
Godz. 13:30 Kopalnia św. Jan w Krobicy k. Świeradowa-Zdroju
Godz. 14:10 Podziemia Bystrzycy Kłodzkiej
Godz. 14:30 Projekt Arado
Audycja powstaje we współpracy z Dolnośląską Organizacją Turystyczną.
Materiał przygotowały: Ilona Baran, Natalia Wójcik, Daria Detlaf, Patrycja Jenczmionka.