Na początku lutego na wrocławską scenę, po ogólnopolskiej trasie powróciła Łemkowska Opera „Hołos”. Jest to pierwszy taki projekt, który łączy kulturę łemkowską ze sztuką wysoką. A także, jak mówią jej twórczynie, porusza zarówno osoby związane z tą mniejszością, jak i widzów, którzy dopiero ją odkrywają.
Za koncepcję i muzykę odpowiada kompozytorka Daria Kuziak. Natomiast, reżyserią zajęła się Oksana Terefenko-Horoszczak. Opera opowiada historię dwóch sióstr Marysi i Hanci, która osadzona jest w kontekście losów łemkowskiej społeczności i przymusowych przesiedleń. O libretto opowiada Daria Kuziak.
Łemkowska Opera Hołos to przestrzeń, która łączy w sobie kulturę ludową – łemkowską z elementami sztuki wysokiej, czyli operą, a także ze sztuką nowoczesną. W dziele znalazło się wiele elementów charakterystycznych dla kultury łemkowskiej.
Proces powstawania spektaklu był długi i oparty na wielu rozmowach o historii oraz o tym, jak opowiedzieć ją widzom tak, by każdy ją zrozumiał. O pracach nad przełożeniem treści libretta na sceniczne deski mówi Oksana Terefenko – Horoszczak, reżyserka spektaklu.
Reakcje widzów bywają różne, od ciszy i potrzeby przemyślenia spektaklu, po łzy. W ocenie Darii Kuziak i Oksany Terefenko-Horoszczak opera działa jak opowieść uniwersalna zakorzeniona w łemkowskiej historii, ale dotykająca doświadczenia straty i pamięci w szerszym wymiarze.
Kim są Łemkowie?
Dla niektórych osób Łemkowska Opera „Hołos” może być pierwszą stycznością z tą mniejszością etniczną i jej kulturą. Warto więc dowiedzieć się o Łemkach czegoś więcej.
Łemkowie to jedna z czterech uznanych w Polsce mniejszości etnicznych. Według ostatniego spisu powszechnego w kraju mieszka ponad 13 tysięcy osób deklarujących łemkowską tożsamość, choć, jak zaznacza Daria Kuziak, realna liczba może być wyższa. Największe skupisko społeczności znajduje się na Dolnym Śląsku, co jest konsekwencją przymusowych przesiedleń w 1947 roku.
O tym, co jeszcze warto wiedzieć o Łemkach mówi Daria Kuziak.
A jak charakteryzuje ich Oksana Terefenko – Horoszczak?
O tym, co warto wiedzieć o kulturze łemkowskiej mówi Daria Kuziak.
Więcej informacji o kulturze łemkowskiej i Łemkach można znaleźć choćby na mediach społecznościowych opery: na Facebooku i Instagramie. Warto też posłuchać słuchowisk i materiałów przygotowywanych przez radia łemkowskie.
Choć na ten moment opera nie będzie wystawiana, to jej autorki zapowiadają, że na sceniczne deski spektakl powróci jesienią.
Posłuchaj rozmowy!