Wydarzenie, organizowane przez przedstawicieli UKU, uczelni z siedzibą we Lwowie, odbywa się w dniach 26-28 września i ma na celu promocję współpracy edukacyjnej, kulturalnej oraz wsparcie dla Ukrainy w trudnym czasie wojny. Gromadzi przedstawicieli świata akademickiego, studentów, wykładowców oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych, którzy wspólnie debatować będą nad historią oraz przyszłością tego kraju w kontekście współczesnych wyzwań.

Tegoroczna edycja wydarzenia będzie miała szczególny charakter, a jej hasło przewodnie odnosi się do solidarności oraz relacji dobrosąsiedzkich.

Koordynatorem projektu jest Fundacja Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego (UKU). Do Wrocławia w tych dniach mają przyjechać absolwenci lwowskiej uczelni katolickiej, którzy dziś pracują w różnych sektorach i państwach na świecie.

O programie porozmawiamy z Sewerynem Michalewskim oraz Christiną Fogiel z Fundacji Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Wrocławiu. Emisja w czwartek „Dziś w Kościele” po godz. 13:10.

Informacje dostępne również na stronie <<tutaj>>.

Fot. UCU Centre in Poland

Mat. org.

Artykuł Akademicy i mieszkańcy będą rozmawiać o dorobku kulturowym z Ukrainą pochodzi z serwisu Radio Rodzina.

W 1791 roku Wrocław i Śląsk leżały poza granicami Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Jak więc stolica Dolnego Śląska może być powiązana z dokumentem z 3 maja 1791 roku? Na to pytanie szukaliśmy odpowiedzi.

W Muzeum Narodowym we Wrocławiu znajdują się dwa eksponaty, które dotykają tego wydarzenia. Są to obraz Polonia autorstwa Jana Styki oraz portret Stanisława Augusta Poniatowskiego, wchodzący w skład Pocztu Królów Polskich Jana Matejki.

O tych dziełach i o samej konstytucji opowiedział nam Grzegorz Wojturski – kierownik działu edukacji muzealnej w gmachu głównym Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Alegoria dziejów Polski

Obraz Polonia Jana Styki powstał z okazji 100 – rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

– Obraz jest olbrzymi. Trzy metry wysoki, prawie sześć metrów długi, a więc bardzo monumentalny obraz, który został namalowany przez Jana Stykę z okazji setnej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, czyli na 3 maja roku 1891 – mówi nam Grzegorz Wojturski.

Obraz Styki nie jest zwykłym obrazem. Stanowi alegorię dziejów Polski – od kryzysu Rzeczypospolitej po rozbiory i walkę o niepodległość. Autor poprzez to dzieło odniósł się nie tylko do sytuacji kraju w 1791 roku, ale też do tej, ówczesnej jemu.

Na obrazie można dostrzec też alegoryczne przedstawienie Polski. Styka pokazuje Polskę jako kobietę przykuta do skały – Polonię w białej sukni, nad którą unosi się napis odnoszący się do Konstytucji 3 Maja. Ten obraz to polityczna, społeczna i mistyczna refleksja nad losem ojczyzny. W prawym górnym rogu dzieła znajdują się nawet aniołowie przenoszący dusze pomordowanych mieszkańców Pragi – ofiar rzezi podczas insurekcji kościuszkowskiej.

– Są również Targowiczanie, przedstawieni prześmiewczo, pokazani jako margines. Obok nich – bohaterowie narodowi i artyści, którzy swoją twórczością podtrzymywali ducha narodu – dodaje Grzegorz Wojturski.

W czasie, gdy Styka malował obraz, czyli w końcu wieku XIX, toczyły się dyskusje dotyczące tego jak odzyskać wolność i jaka ma być wolna Polska. W swoim dziele malarz niejako wskrzesza ideę głoszoną przez Tadeusza Kościuszkę.

Jan Styka stworzył swój obraz we Lwowie. Jak trafił on do Wrocławia?

– Dzieło udało się zakupić ze składek społecznych na własność, przekazano je na własność miasta Lwowa. W roku 1892 miało miejsce to przekazanie i ono wtedy zawisło w sali posiedzeń Ratusza Lwowskiego i tam było do roku 1929, kiedy przejęła je Galeria Narodowa Miasta Lwowa, a po wojnie decyzją właśnie Muzeum Lwowskiego zostało przekazane tutaj do Wrocławia, do ówczesnego Muzeum Państwowego, bo tak się nazywało wcześniej Muzeum Narodowe. Od tego momentu jesteśmy jego właścicielami i jakby depozytariuszami tego na pewno ważnego dzieła – opowiada Grzegorz Wojturski.

Obraz Polonia Jana Styki można obecnie oglądać w Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu.

Portret ostatniego króla Polski

Drugim eksponatem związanym z Konstytucją 3 Maja jest portret ostatniego króla Polski – Stanisława Augusta Poniatowskiego, autorstwa Jana Matejki.

Fot.: Jan Matejko, Stanisław August Poniatowski, 1892, z cyklu Poczet królów polskich; Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Jest to ostatni z cyklu 44 rysunków monarchów polskich, wykonanych dla wiedeńskiego wydawnictwa. Jaki jest Stanisław August Poniatowski na tym portrecie?

Grzegorz Wojturski tłumaczy, że postawa króla – odwrócenie w prawą stronę i ukazanie go z profilu – jest symboliczna.

Z otrzymanego powyżej obrazu wynika pochwalny obraz ostatniego z królów Polski. Jednak, Matejko nie zapomniał o drugiej stronie jego działalności – tej mniej pozytywnej.

Postać Stanisława Augusta Poniatowskiego łączy w sobie postęp, chęć wyprowadzenia państwa polskiego z kryzysu, o czym świadczy chociażby uchwalenie Konstytucji 3 Maja, ale też i zawahanie i odejście od ideałów – dołączenie przez króla do konfederacji targowickiej, która jest uważana za symbol zdrady narodowej.

Znaczenie Konstytucji 3 Maja niegdyś i dziś

Kierownik działu edukacji muzealnej nie tylko opowiedział o dziełach łączących Wrocław z Konstytucją 3 Maja, ale też o tym, jakie znaczenie miał ten dokument.

– Była to przede wszystkim mocna reforma państwa – mówi Grzegorz Wojturski.

Dla nas – ludzi XXI wieku – Konstytucja 3 maja może być nie tylko pamiątką narodową, ale i uniwersalną lekcją polityczną i społeczną.

Konstytucja 3 Maja pozostaje jednym z najbardziej doniosłych symboli polskiej myśli politycznej i świadectwem tego, że nawet w obliczu zapaści i kryzysu można tworzyć dzieła nowoczesne i wizjonerskie.

Na rozmowę z Grzegorzem Wojturskim zapraszamy dziś (3 maja) o godz. 14:10!

Artykuł Na wrocławskich tropach Konstytucji 3 Maja pochodzi z serwisu Radio Rodzina.

Nasz Poranny Gość podkreślił, że na pierwszy rzut oka nie widać wojny we Lwowie.

Obraz Lwowa zmienia się dopiero w okolicach dworca głównego.

Na każdym kroku w Ukrainie widać pomoc płynącą z Polski. Dziennikarz zaznacza, że szczególnie Ukraińcy ze wschodniej części kraju zaskoczeni stwierdzają, że nie spodziewali się takiego wsparcia.

Mimo że we Lwowie mieszkańcy starają się żyć normalnie, to z tyłu głowy wiedzą, że wszystko może się zmienić. Podkreślają, że nie pozwolą zniszczyć miasta.

Do sytuacji we Lwowie będziemy powracać.

Posłuchaj rozmowy:

Artykuł Dziennikarz Marcin Lustig: „Mieszkańcy nie pozwolą zniszczyć Lwowa” pochodzi z serwisu Radio Rodzina.