Pierwsze transporty z dawnych Kresów Wschodnich, które trafiały do Wrocławia w maju 1945 r., były na terenie zarządzanym przez komendatury sowieckie. Sytuacja mieszkańców była wielką niewiadomą. Ciągle istniała niemiecka administracja kościelna, przemysł i instytucje zarządzane były przez stronę sowiecką. Polacy z dawnych Kresów Wschodnich traktowani byli jako problem.

– Ten proces nie wyglądał tak, jak opisują to filmy o Kargulu i Pawlaku, zaznacza historyk Jerzy Rudnicki z Instytutu Pamięci Narodowej – oddział wrocławski.

Procesem przesiedleń po zakończeniu II wojny światowej i po zmianie granic w Europie zajmował się Państwowy Urząd Repatriacyjny, który przydzielał mieszkania i domy według danych z dokumentów otrzymanych przy wyjeździe z dawnych województw II RP na wschodzie (m.in. Lwów, Tarnopol, Stanisławów). Sytuacja we Wrocławiu nie była łatwa.

Osoby, które przyjechały na Ziemie Zachodnie, miały nieoceniony wkład w tworzenie się tożsamości społecznych – zwłaszcza tych małych – i do dzisiejszego dnia odgrywają bardzo ważną rolę jako element integracji społeczności lokalnej. Ponadto we Wrocławiu jest bogate dziedzictwo kulturowe, narodowe, sakralne w postaci przywiezionych pamiątek, dodaje historyk.

Na całą rozmowę zapraszamy w czwartek 18 grudnia po godz. 20:00 w audycji „Jesteśmy stąd, czyli 80 lat polskiego Wrocławia”.

Artykuł Historyk IPN: 80. rocznica skłania do refleksji nad dziedzictwem przywiezionym z Kresów Wschodnich pochodzi z serwisu Radio Rodzina.

Ta historia rozpoczyna się u kresu wojny, kiedy wyspy zostały odebrane wycofującym się Niemcom i włączone do terytorium Polski. Jedni stąd odjeżdżali – wypędzeni, drudzy zajmowali ich miejsca – wygnani. Wygnani przywieźli pamięć Kresów, wypędzeni zabrali pamięć krajobrazów dzieciństwa i setki lat historii.

Bohaterowie Wysp Odzyskanych układali sobie życie w bezpośrednim sąsiedztwie niepewnej granicy, zmagając się z niestabilną administracją, samowolą wojsk radzieckich, wszechobecnym szabrem i nieoswojonym żywiołem wody. Władze Polski Ludowej podejmowały zaś intensywne wysiłki, by znaleźć kulturowe i historyczne uzasadnienie dla odwiecznej polskości „starych Ziem Piastowskich”.

W książce pojawia się m.in. Wenata Piechotowa (córka artystki Anny Wińskiej, która ze środowiska Wileńszczyzny trafiła na wyspę), Jerzy Porębski (muzyk szantowy, naukowiec, żeglarz związany z Odra S.A.) czy Lechosław Goździk (działacz polityczny, bohater odwilży ’56 roku, samorządowiec, twórca rybołówstwa bałtyckiego).

Piotr Oleksy – historyk, publicysta, nauczyciel akademicki w rozmowie z Darią Detlaf opowiada o historii wysp, związkach Pomorza Zachodniego z Dolnym Śląskiem i o swojej książce pt. „Wyspy odzyskane. Wolin i nieznany archipelag”, będącej świadectwem osadników po wojnie i w latach PRL.

Emisja w środę 14 sierpnia po godz. 16:10.

Posłuchaj:

Cz. 1.

Cz. 2.

Cz. 3.

Artykuł Historie bohaterów, które łączą Dolny Śląsk i Pomorze Zachodnie pochodzi z serwisu Radio Rodzina.

W niedzielne popołudnie zapraszamy do Milicza na spotkanie z historią i muzyką. W ramach Polskiej Szkoły Mistrzów przygotowano koncert połączony z rodzinnymi wspomnieniami.

W programie m.in. opowieści o rodzinnych losach dyrygenta, maestro Krzesimira Dębskiego oraz jego gości Wołynianina Piotra Lecha i Ks. Proboszcza Zbigniewa Słobodeckiego – Kapelan Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej we Wrocławiu, przeplatane muzyką Krzesimira Dębskiego.

W 1994 roku śpiewałam na gali na rzecz ośrodka leczenia dzieci z porażeniem mózgowym metodą
hipoterapii w Teatrze Wielkim Opery Narodowej w Warszawie. Pośród plejady wielkich polskich
artystów uczestniczyli w niej min. Profesor Aleksander Bardini, Izabela Kłosińska, Ewa Podleś, Małgorzata Walewska, Adam Makowicz, Orkiestra Sinfonia Varsovia pod batutą Mirosława Błaszczyka,
i Maestro KRZESIMIRA DĘBSKIEGO.
Nie zdawałam sobie sprawy, że tamto spotkanie z Maestro, będzie skutkowało kolejnym spotkaniem po 20 latach. Tym razem połączyły nas artystycznie nasze Kresowe Rodzinne Historie! Pozwólcie Państwo, że zacytuję Mistrza, który tak jak my, w sercu ma troskę o losy Rodaków na Ziemi Wołyńskiej i Kresach Wschodnich, którzy do tej pory tam żyją!

Jadwiga Teresa Stępień, artystka śpiewaczka, publicystka i organizatorka wydarzenia

Posłuchaj:

Cz. 1.

Cz. 2.

Krzesimir Dębski stale wspiera działania wiążące się z Kresami, z Ziemią Wołyńską. Tam, w Kisielinie urodzili się Jego rodzice. Dla milickiej inicjatywy zdecydował się zrezygnować z honorarium związanego z Jego występem. Oprócz podzielenia się historią swojej rodziny, Maestro zadyryguje swoimi
utworami, które wykonają pod Jego batutą Miliccy Muzycy i Muzyczne Skarby Ziemi Milickiej w wydarzeniu dedykowanym Rodakom na Ziemi Wołyńskiej i Kresach Wschodnich.

Mat. pras.

Artykuł Koncert dedykowany rodakom na Ziemi Wołyńskiej i Kresach Wschodnich pochodzi z serwisu Radio Rodzina.

Nadchodzące wydarzenie to jedno z największych spotkań poświęconych historii dawnych Kresów Rzeczypospolitej.

Dlaczego Świątniki stały się tak silnym ośrodkiem skupiającym dawnych mieszkańców Wołynia i nie tylko?

Jak wyglądały początki cyklu wydarzeń, jakie pojawiały się wyzwania?

Początkowe grono kilkudziesięciu osób powiększyło się i stało się międzynarodowe. W drugi weekend września do Świątnik przybywa nawet ponad tysiąc osób.

Miejscem, gdzie odbywa się Spotkanie, jest dziedziniec Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Świątnikach. Jaka jest historia szkoły?

Zaangażowanie pracowników świątnickiego ZSP skutkuje tym, że Zespół pełni funkcję koordynacyjną wielu procesów związanych z organizacją spotkań.

Sama instytucja jest historycznie powiązana z Kresowiakami. Ma to podkreślić postać proponowanego patrona placówki. Jest nim prof. dr hab. Henryk Słowiński.

Wspomnienie profesora Słowińskiego jest bardzo żywe. Jaki był prof. dr hab. Henryk Słowiński?

Co ważne, zarówno organizatorzy, jak i samo środowisko miłośników Kresów, jest bardzo otwarte na młodych ludzi. Istotną rolę w organizacji całego przedsięwzięcia pełnią harcerze.

Ciężko byłoby mówić o tego rodzaju wydarzeniu, bez wspomnienia kontekstu osób związanych ze środowiskiem Kresowiaków i miłośników Kresów oraz toczącej się obecnie wojny. Jak się okazuje, wspomniana społeczność jest zaangażowana w niesienie pomocy Ukraińcom. 

Żywność i ubrania to tylko część z pomocy materialnej, jaka była i jest zapewniana. Opowiedział nam o tym Prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej, Ryszard Marcinkowski.

Towarzystwo Miłośników Kultury Kresowej zaprasza na spotkanie, które odbędzie się 10-11 września w Świątnikach.

Program wydarzenia:

Sobota 10 września 2022:

11.00 Otwarcie uroczystości

11.30 Występ młodzieży Szkoła w Świątnikach

12.00 Msza Święta, odsłonięcie tablicy pamiątkowej, złożenie kwiatów i wieńców

14.30 Przerwa obiadowa

15.00 Biesiada kresowa — występy zespołów

Niedziela 11 września 2022:

12.30 Rozpoczęcie Uroczystości

13.00 Msza Święta odpustowa Matki Boskiej Bolesnej Świątnicko-Niewirkowskiej

14.30 Przerwa obiadowa

15.00 Biesiada kresowa — występy zespołów — zabawa taneczna

Artykuł X Międzynarodowe Spotkanie Miłośników Ziemi Wołyńskiej i Kresów Wschodnich w Świątnikach pochodzi z serwisu Radio Rodzina.